Split
O mieście
Split to jedno z najbardziej wyjątkowych miast nad Adriatykiem, w którym historia sprzed dwóch tysięcy lat przeplata się z nowoczesnym, śródziemnomorskim stylem życia. Serce miasta bije w obrębie monumentalnego Pałacu Dioklecjana, wpisanego na listę UNESCO – antycznej rezydencji rzymskiego cesarza, która dziś jest tętniącą życiem dzielnicą z uliczkami, sklepikami i kawiarniami.
Obok starożytnych ruin i średniowiecznych zabytków, Split przyciąga słynną Promenadą Riva, idealną na niespieszny spacer w cieniu palm, oraz malowniczym Wzgórzem Marjan, gdzie w pionowej skale znajduje się pustelnia św. Cyriaka. Znajduje się tuż obok XV-wiecznego kościółka św. Hieronima / św. Jere. Ze wzgórza roztacza się panorama na czerwone dachy miasta i turkusowe wody Adriatyku. To także świetna baza wypadowa na okoliczne wyspy Dalmacji.
Miasto zostało założone przez Greków na przełomie III i II w. p.n.e. Niedługo potem miasto przeszło pod panowanie Rzymian. W 305 roku n.e. rzymski cesarz Dioklecjan wybudował tam swój pałac. I to właśnie ów pałac można podziwiać dziś w Splicie. Pałac Dioklecjana zajmuje prawie połowę obszaru Starego Miasta w Splicie i wpisany jest na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Na samym Dioklecjanie historia Splitu się jednak nie kończy. Już w 395 roku miasto przeszło pod władanie Bizancjum. Następnie miasto przejęli Węgrowie, Wenecjanie. Potem Split stał się częścią Austro-Węgier, od 1918 roku należał do Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Od 1929 roku do Jugosławii, a do Chorwacji należy od 1991 roku.
Co zobaczyć
Split, drugie co do wielkości miasto Chorwacji, to absolutny punkt obowiązkowy na mapie Dalmacji. Jak już wcześniej wspomniałem jest tu monumentalny Pałac Dioklecjana, antyczna rezydencja rzymskiego cesarza z przełomu III i IV wieku, wpisana na listę UNESCO. W jej murach kryją się wąskie uliczki, sklepy i domy mieszkańców.
Pałac Dioklecjana w Splicie
Pałac Dioklecjana nocą
Kolejnym punktem, przy którym warto się zatrzymać są dawne Mauzoleum Dioklecjana przerobione na budynek najstarszej Katedry św. Duje na świecie oraz dzwonnica katedry, na której znajduje się punkt widokowy. Wejście na dzwonnicę wymaga pokonania stromych schodów. Radzę wziąć wygodne obuwie.
Strzelista, romankowsko-gotycka dzwonnica (budowana od XIII do XVI wieku i przebudowana na przełomie XIX i XX wieku) a ośmioboczny budynek dawnego mauzoleum z IV wieku n.e., przekształconego w chrześcijańską katedrę dedykowaną św. Domniuszowi (św. Duje). Dioklecjan bardzo prześladował chrześcijan, dlatego w jego Mauzoleum usunięto jego zwłoki i zrobiono tam Katedrę.
Kolejną atrakcją, która warto zwiedzić jest promenada Riva. Jest to tętniący życiem deptak otoczony palmami, biegnący tuż przy brzegu Morza Adriatyckiego.
Jest to idealne miejsce na odpoczynek w cieniu palm, skosztowanie ulubionego napoju i obserwację portu i morza.
Aby odpocząć od upału polecam wybrać się na Wzgórze Marjan. Jest to zalesiony park położony na zachodnim krańcu półwyspu. Wystarczy krótki spacer pod górę z centrum Splitu. Znajduje się tam pustelnia św. Cyriaka.
Pustelnia św. Cyriaka (Oratorium św. Cyriaka) na wzgórzu Marjan w Splicie powstała w średniowieczu (XIII–XIV wiek), jako jedno z pierwszych wykutych w skale schronień pustelniczych w tej części półwyspu. W XV wieku (drugiej połowie XV w.) pustelnię włączono i przekształcono w szerszy kompleks wraz z sąsiadującym kościołem św. Hieronima (Crkva sv. Jere) oraz wmurowaną w skałę wieżą Karepića (Karepićeva kula).
U podnóża góry zielonego wzgórza Marjan, bezpośrednio nad brzegiem Morza Adriatyckiego (pod adresem Šetalište Ivana Meštrovića 43) znajduje się Vila Dalmacija (znana również jako Willa Tito).
Zabytkowa rezydencja nadbrzeżna otoczona parkiem i palmami, w przeszłości pełniła m.in. funkcję luksusowej prywatnej rezydencji przywódcy Jugosławii, Josipa Broza Tito. Obecnie obiekt jest wykorzystywany na prywatne wydarzenia i wesela.
Inne zabytki
Plac św. Franciszka
Kościół i Klasztor św. Franciszka wraz z otaczającą palmiarnią przy promenadzie
ul. Złotnicza przedstawiająca konstrukcje rzymskie z III/IV wieku (zwieńczone kamiennymi łukami) i przeplatają się z wąskimi uliczkami Splitu
Plac Owocowy/Voćni trg
Plac zlokalizowany jest na Starym Mieście, przy południowo-zachodniej krawędzi Pałacu Dioklecjana.
Znajduje się tam wiele zabytkowej zabudowy miejskiej oraz zlokalizowane są tam charakterystyczne kamienice.
Wieża Wenecka to ośmioboczna wieża obronna wzniesiona w XV wieku przez Wenecjan, stanowiąca fragment dawnego zamku i systemu fortyfikacji chroniących miasto przed atakami.
Targ Narodowy – Pjaca
Zlokalizowany jest tuż obok Żelaznej Bramy prowadzącej do Pałacu Dioklecjana.Ta wieża posiada na szczycie niewielką gotycką dzwonnicę. Przylega do niej romański kościółek św. Teodora – umieszczony tuż nad Żelazną Bramą – zachodnim wejściem do dawnego Pałacu Dioklecjana. W tle po prawej stronie widoczna jest dzwonnica kościoła Matki Boskiej nad Złotą Bramą. Zegar umieszczony na wieży jest bardzo charakterystyczny – jego tarcza podzielona jest na 24 godziny (zamiast tradycyjnych 12). Wieża przylega do dawnego budynku straży miejskiej. Po prawej stronie widoczny jest fragment renesansowego Ratusza Miejskiego
Plac Narodowy – na pierwszym planie Pałac Nakić z XXw., Obok niego ciągnie się charakterystyczna historyczna zabudowa Starego Miasta wchodząca w skład kompleksu Pałacu Dioklecjana i przyległych placów.
Plac Republiki
Plac Republiki powszechnie i historycznie znany jako Prokurative, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i efektownych placów miejskich w Splicie.
Plac charakteryzuje się kształtem litery U i neorenesansową architekturą inspirowaną włoskim stylem – przypomina mniejszą wersję Placu św. Marka w Wenecji.
Chorwacki Teatr Narodowy w Splicie został otwarty w 1893 roku. Znajduje się w ścisłym centrum miasta tuż przy północnym krańcu reprezentacyjnej, pieszej ulicy Marmontova i nieopodal historycznych murów Pałacu Dioklecjana.
Dojazd
Do Splitu najszybciej dolecimy tanimi liniami z wielu miast Polski i LOT.
Można dojechać własnym samochodem ale przy obecnych cenach benzyny to trochę droga podróż. Do tego opłaty za winiety w Czechach, Austrii, Słowenii i opłaty w Chorwacji na bramkach. Nie jest to tania opcja.
Jest jeszcze Flixbus ale czas jazdy wynosi ponad 20h.
Jest jeszcze przejazd pociągiem. Z Poznania do Wien Hbf. Cena 87PLN w jedną stronę. Z Wien Hauptbahnhof jedziemy do Grazu. Potem do Mariboru na Słowenii. Z Mariboru do Zagrzebia. Następnie Knin i ostatni przystanek to Split.
Dworzec w Splicie zlokalizowany jest tuż przy porcie i promenadzie Riva.
Pociąg kursuje od maja do końca września – 3x tygodniowo. Cena biletu ok 113€. Bilety sprzedawane są z półrocznym wyprzedzeniem i mogą być tańsze bo to bardzo popularna opcja podróży.
Pogoda
10°C
