Budva
Historia
Leżąca nad błękitnymi wodami Adriatyku Budva kojarzy się dziś przede wszystkim z tętniącym życiem kurortem i słonecznymi plażami. Jednak pod nowoczesną powłoką kryje się jedno z najstarszych miast nad całym Morzem Adriatyckim, którego historia sięga niemal 2,5 tysiąca lat.
Przeplatają się tu losy Ilirów, Greków, Rzymian, Wenecjan oraz Imperium Osmańskiego, tworząc niezwykłą mozaikę kulturową.
1. Mityczne Początki: Legenda o Kadmosie i Harmonii
Według greckiej mitologii założycielem Budvy był Kadmos – syn fenickiego króla Agenora i brat Europy. Po opuszczeniu Tęb (które wcześniej sam założył) Kadmos wraz z żoną Harmonią udał się na wygnanie na ziemie Ilirów. Przybyli tam na wozie zaprzężonym w woły (boutos po grecku), od czego według podań wzięła się nazwa miasta – Bouthoe (dzisiejsza Budva).
To właśnie tutaj, w malowniczej zatoce, para miała dokonać żywota, przeobrażając się według mitu w węże.
2. Epoka Starożytna: Grecy, Ilirowie i Rzymianie
Pierwsze udokumentowane ślady osadnictwa sięgają V wieku p.n.e. Miasto funkcjonowało jako ważny grecki punkt handlowy (emporium). Wkrótce teren ten zdominowało plemię Ilirów (Enchelejczyków).
W II wieku p.n.e. (dokładnie w 168 r. p.n.e.) region przeszedł pod panowanie Imperium Rzymskiego. Za czasów rzymskich miasto pod nazwą Butua rozwinęło się w znaczący ośrodek miejski i handlowy. Budowano tu wille, termy oraz rozbudowane nekropolie.
Odkrycie Nekropolii: Podczas budowy hotelu Avala w 1937 roku natrafiono na gigantyczną, starożytną nekropolię z grobami z okresu greckiego i rzymskiego. Znaleziono tam niezwykłą kolekcję złotej biżuterii, ceramiki oraz szklanych naczyń, z których część można dziś podziwiać w Muzeum Miejskim w Budvie.
Co zwiedzać
W Budvie na Starym Mieście warto zobaczyć:
- Cytadela (Forteca Św. Marii): Najbardziej wysunięty na południe punkt starówki, oferujący panoramiczny widok na morze i wyspę Sveti Nikola. Wewnątrz znajduje się biblioteka rzadkich ksiąg i mapa morskich szlaków.
- Kościół św. Jana Chrzciciela (Sveti Ivan): Najstarsza świątynia w mieście (pochodząca z VII wieku, wielokrotnie przebudowywana) z charakterystyczną wieżą zegarową widoczną z każdego punktu starówki.
- Kościół Santa Maria in Punta: Najstarszy datowany budynek w mieście, wzniesiony przez benedyktynów w 840 roku.
- Muzeum Miejskie (Muzej grada Budve): Przechowujące bogate eksponaty od epoki iliryjskiej po XIX wiek.
- Cerkiew Trójcy Świętej (Crkva Svetego Trojice): Prawosławna świątynia zbudowana w 1804 roku. Nad wejściem znajduje się mozaika przedstawiająca Świętą Trójce. Zbudowana z biało-czerwonego kamienia i zwieńczona jest potrójną dzwonnicą parawanową
Stare Miasto w Budvie – widok murów obronnych i zabytkowej zabudowy, Rzeźby Baletnicy oraz Dzwonnicy kościoła św. Jana Chrzciciela
Cerkiew Świętej Trójcy – w tle dzwonnica katolickiego kościoła św. Jana Chrzciciela
Mozaika nad wejściem przedstawiająca Świętą Trójcę.
Kamienna uliczka Starego Miasta z widokiem na bramę miasta (portową)
Widok Tancerki na tle zabytkowego Starego Miasta Budvy
W okolicy
Niedaleko Budvy znajduje się wyspa Sveti Stefan. Sveti Stefan to jedno z najbardziej fotogenicznych i ekskluzywnych miejsc na całym wybrzeżu Czarnogóry, położone zaledwie ok.10 km na południe od Budvy.
Początkowo wyspa służyła jako ufortyfikowana osada chroniąca lokalną ludność (strzegącą wybrzeża przed piratami i Turkami). W latach 50. XX wieku władze jugosłowiańskie przekształciły opustoszałą wioskę w luksusowy miasteczko-hotel.
Pierwotnie była to niewielka, skalista wyspa usiana kamiennymi domkami rybackimi z XV wieku. Z czasem połączono ją z lądem wąskim, piaszczystym przesmykiem, tworząc tak zwane tombol.
Światową sławę zyskał w latach 60. i 70., kiedy wypoczywały tu gwiazdy kina i polityki (m.in. Sophia Loren, Elizabeth Taylor, Marilyn Monroe czy Kirk Douglas).
W sezonie autobus firmy Mediteran Express dowozi nas z Budvy do Sveti Stefan. Bilet kupujemy u kierowcy lub konduktora. Cena wynosi od 1.50€ do 2.50€. Przystanek w Sveti Stefan znajduje się przy głównej drodze na górze.
Dojazd
Budva nie posiada lotniska. Jednakże w Czarnogóra znajdują się 2 lotniska. Pierwsze to Tivat (TIV), leży 20km od Budvy. Loty czarterowe do Tivatu z Polski uruchamiane są w sezonie letnim przez LOT i tanie linie.
Drugie lotnisko to Podgorica (TGD). Leży 65km od Budvy. Do Podgoricy dolecimy LOTem oraz Wizzair i Ryanair przez cały rok.
Z lotniska/centrum Podgoricy do Budvy jeżdżą autobusy. Czas przejazdu to ok. 1.5godz.
Autobusu nie polecam bo za długo trwa podróż.
Za to polecam słynną trasę kolejową na Bałkanach czyli Belgrad – Bar.
Schemat podróży: Polska → Budapeszt (pociąg) → Belgrad (pociąg/autobus) → Podgorica lub Bar (słynny pociąg górski Belgrad–Bar) → stamtąd lokalny autobus do Budvy (ok. 1 godzina drogi).
Widoki na trasie Belgrad → Bar niezapomniane!